14‏/07‏/2017

بەڕێوەبردنی بشێوی !



وێنەكە لە freepic وەرگیراوە


دوو جۆر بەرپرس هەیە، ئەوانیش یان بەڕێوەبەر یان سەركردەن كە ئەركی بەڕێوەبردنی كار لەناو دامەزراوە دەگرنە ئەستۆ، بەتایبەت لەناو دامەزراوەی سیاسیدا، ئەوەیش بە كێشانی نەخشەی ئاڕاستەو دانانی دیدگاو دیاریكردنی سیاسەتەكان، پاشان كلیلەكانی كاركردن دەدەنە دەست ئەو كەسانەی دەستپێشخەری دەكەن یان توانای كاركردنیان هەیە، ئەمانە بەربەستن لەبەردەمە هەر هەوڵێكی تێكدان یان بازدان یان پەراوێزخستن یان بەكەمزانین.
كاتێك بەڕێوەبەر یان سەركردە، ئامانجەكان، دیدگاكان، سیاسەتەكانی كاركردن دادەنێت ئینجا ئەو تیمە هەڵدەبژێرێت بۆ كارەكە، رۆڵی (مەبەست بەڕێوەبەر یان سەركردە) لە دوای ئەو دوو قۆناغە بەدەستەوەگرتنی دەزووەكانە تا بەناو یەكدیدا نەچن‌و پێكدادان ڕوونەدات، لێرە بەدواوە ئەركی دەبێتە كێشانی نەخشەی بوارەكانی هاریكاری نێوان دەستەو تاقم و تاكەكان لەڕێگەی خوڵقاندنی كەشوهەوای دروست‌و بەردەوام دەبێت لە پرۆسەی چاودێری و هەڵسەنگاندن و بەدواداچوون . 
بەدواداچوون هونەرێكە هەموو كەسێك ناتوانێت ئەنجامی بدات تەنها ئەو سەركردانە نەبن كە كەسانی ئیلهام بەخشن، یان بەڕێوەبەری داهێنەرن، چونكە چاوێكیان لەسەر پلانەكەیەو چاوێكیان لەسەر چۆنێتی جێبەجێكردنی . بەدواداچوون هونەری رێگەخۆشكردن و لابردنی ئاستەنگ و تەگرەكانە لەبەردەم كاروانەكە نەك پێچەوانەكەی . بەدواداچوون بۆ سەركردە هونەری بەڕێوەبردنی دەرامەت و تاكەكانە بۆ گەیشتن بە دیدگا لەرێگەی بەدیهێنانی ئامانجەكان . 
سەركردایەتی پشت بەستو بە دیدگا، سەركردایەتییەكی شەفاف‌و سینەفراوان و دەستكراوەیە بۆ هەمووان، باوەڕی بە خۆی و هاوكارانی هەیە، سەركردایەتی وزەیەكە لە كەسی سەركردەوە دەردەچێت و دەبێتە سەرچاوەی ئیلهام و وەك خۆر دەدرەوشێتەوەو ئەستێرەكانی دەورووبەری رووناك دەكاتەوەو هانی ئەوانی تریش دەدات بۆ جوڵە . 
زۆر جار لەناو رێكخستنی سیاسی هەندێك كەس و لەئاستە جیاجیاكانی رێكخستندا، لە چاوتروكانێك یان لە كەشوهەوایەكی بشێویدا دەگەن بەرزترین ئاستەكان، كە لە نەریتی سیاسیدا پێیان دەوترێت سەركردەی كوتوپڕ (صدفە)، ئەمانە بەهۆی ململانییەی ناتەندروستی سیاسی، رێكخستن، بەرژەوەندخواز یان كەسانی ئینتهازی و زمان لوس‌و شان تەكێنن، دەگەنە ئەو پلەو پایە، ئەمانە هیچ سیفەتێكی سیاسی، ڕێكخستن، رووناكبیری سیاسیان نییە، كە فریادڕەسیان بێت بۆ پڕكردنەوەی ئەو كورسییەی لەسەری دانیشتوون . ئەم جۆرە سەركردانە لەناو هاوكێشەی بشێویدا تەنێكی بێ ڕوحن، ئەمانە لەبنەڕەتدا سەتڵی خاشاك‌و دەهۆڵ لێدەرو زوڕناژەنن‌و هیچی تر . 
ئەم جۆرە سەركردانە حەزیان لە كەسایەتی (نێرو مێ) لاوازە، ئەو كەسانەی یان خۆش دەوێت كە هەر خەریكی بەرژەوەندی كەسی خۆیانن، چونكە بە ئاسانی كۆنترۆڵ دەكرێن لە رێگەی ترساندن یان پارە یان پلە، یان بەرژەوەندی بازرگانی، بۆیە ئەوانەی شوێنی دەكەون وەك موریدو كۆیلەی دەردەكەون، چونكە بە تەواوەتی خۆیانیان ڕادەستی كردووە، ئێ چ كێشەیەكە خۆ سكیان پڕە با سەركردەی كاتە پێویستەكان سەرچاوەی ئیلهامیان بێت . 
ئەو سەركردانەی هەڵقوڵاوی دۆخی بشێوین، هیچ باوەڕێك و بەهایەكیان نییە، پەیمان دەدەن و پابەندی نابن، زوو زوو لە قسەكانیان پەشیمان دەبنەوەو ڕاستی دەكەنەوە، نیمچە گوێگرن، بە بێ زانیاری پلان دادەنێن، هەوڵەكان‌و سەركەوتنەكانی كەسانی تر بە بێ شەرم و تەریقبوونەوە دەدزن، خەریكی تەكەتولكاری و بە كەسی كردنی شتەكانەن و هەر كەسێك لە فەزای ئەوان دەربچێت بەشێوەیەكی مینۆكی تیرۆر دەكرێت .
ئەو سەركردانەی هەڵقوڵاوی دۆخی بشێوین، هیچ دیدگایەكیان نییە، نازانن پلان و رێكخستن‌و یاساكان چین، رەفتاری سیاسیان هەڵقوڵاوی دۆخە سۆزدارییەكانە، لە پڕ بیرۆكەیان بۆ دێت و یەكسەر بێ رێكخستن وپلان بۆ دانان كاری لەسەر دەكەن، بۆیە كەمترین كات سەركەوتوو دەبن و زۆرترین كاتەكان نەك هەر شكست دەهێنن، بگرە كارەساتی ستراتیژی دەخوڵقێنن .
كاتێك سەركردەو بەڕێوەبەر یچ دیدگا‌و ئامانجێك و پلاندانەرو بە ڕێكخستن و پابەندی یاساكان نەبێت، هەرچەند كار بكات تەنها ماندووبوونی جەستەبی بۆ دەمێنێتەوە‌و هیچ گرنتییەكی نابێت بۆ دەورووبەر . 
ئەزموونی سیاسی كوردی پڕە لەم جۆرە سەركردانە، لە لایەنێكی دیاریكراو نین، بگرە لە ناو هەموو لایەنەكان هەن، لەسەر پەڕە پارتی سیاسی بێوێنە دەخوێنیتەوە كە خاوەنی ستراتیژ و تاكتیك و دیدگاو ئامانج و ... هتد .
بەڵام گرفتەكە لە هەبوونی سەركردەیەكی ڕاستەقینەو ئیلهام بەخشە كە لەناو ئەم هەموو بشێوییە نەهێڵێت دەزووەكانی یارییەكە بەناو یەكدا بچن و پێكدادات دروست ببێت . سەركردەیەك كە پشت ئەستوور بە دیدگاو پلان‌و رێكخستن و دسپلین ... هتد . جرائەتی سیاسی هەبێت و ڕاستگۆیانە لە گەڵ خۆی و دەورووبەرو بنكە جەماوەرییەكەی ڕاستییەكان بخاتەڕوو و بە پاڵشتی و متمانەی پێكردنی هەمووان كەشتییەكە بگەیەنێتە كەناری ئارامی بێ ئەوەی كەس بیر لە كونكردن گەشتییەكە بكاتەوە .

04‏/07‏/2017

جه‌له‌ولا، خورماتو و شه‌نگال دواى هه‌ره‌سی داعش ئاینده‌یان چۆن ده‌بێت؟
له‌میانه‌ى سێ راپۆرته‌وه‌، ناوەندی حه‌مرین بۆ توێژینه‌وه‌ى ستراتیژی، باس له‌ ئه‌گه‌ره‌كانى ئاینده‌ى هه‌ندێك ناوچه‌ى كوردستان ده‌كات كه‌به‌ "هێڵی گه‌رم" ناودێر ده‌كرێن له‌پاش نه‌مانى داعش و كه‌وتنى موسڵ .
ئه‌و راپۆرتانه‌ بریتیین له‌: 
(گوڵاڵه‌ دواى ئازادكردنى موسڵ، له‌ ئاماده‌كردنى: شاهۆ عه‌بدوڵڵا)، 
(خورماتوو گرێیه‌كى ستراتیژى گرنگ له‌ ئاماده‌كردنى: ئاسۆ وه‌هاب)، 
(تێڕوانینێك بۆ داهاتووى شـــه‌نگال له‌ ئاماده‌كردنى: گه‌رمیان محه‌مه‌د) .

بۆ خوێندنه‌وه‌ی ڕاپۆرته‌كه‌ كلیك لێره‌ بكه‌ 






12‏/01‏/2017

هەواڵی ساختە Fake News




بەدرێژایی مێژوو، پڕوپاگەندەو هەواڵی درۆو دروستكراو، رۆڵی خراپیان گێڕاوە لە نانەوەی بشێوی و ئاشوب و جەنگ لەنێوان دەستەو تاقم و وڵاتان و دەرئەنجامی كارەسات باری هەبووە .
لەگەڵ دەركەوتنی ئینتەرنت‌و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان‌و برەوسەندنی ئەوەی پێیدەوترێت، رۆژنامەوانی (میللی/هاوبەشی/شەقام/هاوڵاتی/جێگرەوە/ویب2.0/سەرچاوە كراوە/دیموكراتی) رێژەی هەواڵی ساختە تا دێت هەم لە هەڵكشاندایەو هەم مەترسی زیاتری دەبێت .
رووداوەكانی بەهاری عارەبی و رۆڵی (هاوڵاتی رۆژنامەوان) لە گەیاندنی ڕاستییەكان، جیهانی ئاشناكرد بەوەی لەو وڵاتە پۆلیسیانە دەگوزەرێ‌، ئەم ڕەوشە لە سەرەتاوە تەندروست بوو، تەنانەت كاتێك پەرلەمانی بریتانیا پەردەی لەسەر ئابڕوچوونەكەی كەناڵی جەزیرەو سی ئێن ئێن لە شێواندنی ڕاستییەكان لە لیبیا هەڵماڵی كاری هاوڵاتی رۆژنامەوان زیاتر بایەخی پێدرا، كەناڵە جیهانییەكان زیاتر بایەخیان بەو وێنەو ڤیدیۆیانە دەدا كە خەڵكی سادە لە رێگەی مۆبایلەوە دەیانگرت .
لەگەڵ دەستپێكردنی شۆڕش لە میسرو پاشان سوریا، پەیتا پەیتا رەوشەكە گۆڕانكاری بەسەردا هات، هەردوو لایەنی دژ بە یەك كەوتنە بڵاوكردنەوەی وێنەو گرتەی ڤیدیۆ لەبارەی ڕوداوەكان بۆ سەرلێشێواندن، ئەگەر چی چالاكوانان دەیان شێوازیی جیاجیایان گرتە بەر بۆ پاراستنی ڕاستگۆیی و بێلایەنی لە گواستنەوەی روداوەكان، بەڵام سەركەوتنەكان رێژایی بوون، چونكە سوپای ئەلكترۆنی سوریا (كە لە گروپێكی هاكەرزو پسپۆڕی میدیای پێكهاتوون) توانیان هەر زوو سوود لە ئامرازەكانی بەردەستیان وەرگرن بۆ شێواندنی ڕاستییەكان، هەمان شت لە میسرو لیبیاو عێراق دووبارە بووەوە، بەڕادەیەك رۆژانە دەیان هەواڵ (وێنە/ڤیدیۆ/گواستراوە لەسەرچاوەی نادیار) لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بەرچاومان دەكەوێت . 
هاتنی داعش و داگیركردنی رووبەرێكی فراوان و هەڵمەتی ئەو رێكخراوە تیرۆریستییە بۆ لەناودانی رۆژنامەنووسان و چالاكوانان لە لایەك و هاوكاتبوونی ڕووداوەكان لە چەند ناوچەیەكی جوگرافی، رۆڵی ئاشكرابووی دامەزراوە سیخوڕییەكانی ئەمریكاو هاوپەیمانانی لە پیشاندانی داعش وەك هێزێكی تۆقێنەر، گرژی تایفی و نەتەوەیی هێندەی تر ناوچەكەی نوقمی هەواڵی ساختەكرد . 
لە ئەمڕۆدا ئەمە دۆخە ئاڵۆزە نەك تەنها ناوچە گەرمەكانی گرتووەتەوە بگرە بە دونیادا بڵاوەی كردووەو میدیای زەبەلاح و بەناوبانگ دەستیان تێدا هەیە . 
مەترسییەكانی هەواڵی ساختە Fake News لە ئەمڕۆ دا زۆر زۆرە بەڕادەیەك لە دوا هەفتەی مانگی دیسەمبەری 2016 خەریكبوو جەنگی ئەتۆمی لە نێوان  ئیسرائیل و پاكستان هەڵگرسێنێت، (سەرەتا ماڵپەرێكی ساختە هەواڵی ئەوەی دا كە ئیسرائیل هەڕەشەی ئەوەی كردووە ئەگەر پاكستان هێز بنێرێتە سوریا ئەوا بۆردومانی دەكات، زۆری نەبرد وەزیری بەرگری پاكستان لەسەر هەژماری تایبەتی خۆی لە تویتەر هەڕەشەی بەكار هێنانی چەكی ئەتۆمی كرد لە ئیسرائیل، دوای وردبوونەوە دەركەوت هیچ بەرپرسێكی ئیسرائیلی لێداوانی وای نەداوە) . 
هەواڵی ساختە لە ئێستادا بووەتە جێگەی بایەخی سەنتەرە گەورەكانی لێتوێژینەوەو پسپۆران‌و تەنانەت كۆمپانیا گەورەكانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، هەمووان لە هەوڵی داڕشتنەوەی سیاسەتی بەكارهێنانی نوێن بۆ بەكارهێنەران و دانانی ئامرازی نوێی قەڵاچۆكردنی هەواڵی ساختەن، دەستپێشخەرییەكان لە گوكڵ، تویتەر، فەیسبوك، دەیان رێكخراوو سەنتەرو كۆمپانیای میدیایی خەریكە شێوە دەگرێت تا هەم بۆ خۆیان هەم بە شێوەی دەستەجەمعی كار لەسەر نەهێشتنی هەواڵی ساختە بكرێت . 
ئەگەر فەیسبوك بە نموونە وەرگرین ئەوا بە شێوەیەكی فەرەمی رایگەیاندووە كە لە 2017 پەرە بە چەندان ئامراز دەدات بۆ قەڵاچۆكردنی هەواڵی ساختە، لەم پێناوەیشدا كار لەگەڵ دامەزراوەكانی وەك (سنوبس- كۆمپانیایەكی شارەزایە لە بواری پێداچوونەوەی راستییەكان) ، هەروەها (ABCnews) و (ئاسۆشێتد پریس) دەكات تا هاوكار بن لە سەلماندنی ڕاستی ‌و دروستی هەواڵ. ئێستایش یەكێ لە ئامرازەكانی بەردەستە بۆ بەكارهێنەرانی فەیسبوك .
لە ئێستادا هەڵمەتێكی جیهانی توند دژی هەواڵی ساختە هەیە و هەمووان بە گوڕو تینەوە رووبەڕووی دەبنەوە، ئامراز و ماڵپەڕو نووسین و لێكۆڵینەوەو بەرنامە دروست دەكرێت تا رێگری لە هەواڵی ساختە بكرێت كە بە نەخۆشی سەردەم و بە سەرچاوەیەكی نارامی و ناسەقامگیری لە جیهان دادەنرێت . 
.
پەیجی Tach4peace پەیجێكی عێراقییە بۆ چاودێری و بە درۆخستنەوەی هەواڵی ساختە لەسەر ئاستی عێراق .  كلیك لەسەر وێنەكە بكە  :




رێبەرێك بە زمانی كوردی لەبارەی دۆزینەوەی سەرچاوەی راستەقینەی وێنە .  



05‏/01‏/2017

بۆ چی کوردانی سوریا دەستبەرداری ڕۆژئاڤا بوون


خورشید دەلی
وەرگێڕانی ئاسۆ وەهاب 

دوای چوارساڵ لە ڕاگەیاندنی پرۆژەی حوکمی زاتی لە لایەن کوردەکانەوە لە ڕۆژئاواو ڕاگەیاندنی هەرێمی ڕۆژئاڤا-ڕۆژئاوای کوردستان، لە کۆبوونەوەی ڕمیلان، کە ۱٦٥ کەسایەتی حیزبی و سیاسی کوردی سوریا ئامادەی بوون، بڕیاردرا زاراوەی ڕۆژئاڤا هەڵگرێت و لەبری ئەو زاراوەی فیدرالییەتی باکوری سوریا لە ڕووی سیاسییەوە مامەڵەی پێ بکرێت، ئەوانەی لەوێ کۆببوونەوە پێیانوایە فیدرالییەت چارەسەرێکی دیموکراتیانەیە بۆ قەیرانی سوریا .
سەرەتا لەلایەن ناوەندە سیاسی و ڕووناکبیریە کوردییەکان دژایەتی ئەم هەنگاوە کرا، هەندێک لەوە زیاتر چون بە خیانەتیان دایە قەڵەم، پێیانوابوو ئەوە خیانەتە لە ئاواتە نەتەوییەکانی کورد، تەنانەت هەندێک وتیان ئەوەی ڕویداوە تەواوکردنی ڕێکەوتنی نێوان ڕژێمەکەی ئەسەدو پەیەدەیە .
ئەوانەی لە ڕمیلان بڕیاریاندا زۆر گوێیان بە ڕەخنەکان نەدا، پێیانوابوو ئەم پرۆژە تازەیە زیاتر لەگەل پێدراوە سیاسی و واقیعی نوێ دەگونجێ، لە ڕووی ناوەڕۆکەوە لە ئاستی ناوخۆیی و هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی زیاتر قبوڵکراوترە، جەختیان لەسەر ئەوە کردەوە، ئەوەی کراوە پاشەکشەکردن نییە لە خواستە نەتەوەییەکانی کورد، بەڵکو خۆپاراستنە لە چوارچێوەی نیشتمانی سوریا، چونکە فیدرالییەت، ئەو خواستانە دوور لە بەرکەوتنی نەتەوەیی و لەسەر شوناس مسۆگەر دەکات، بەتایبەت لایەنە خۆجەییەکانی وەک ئاشوری و سریانەکان لە گەڵ ئەو جوڵانەوەیە نەبوون کە زیاتر مۆرکێکی نەتەوەیی هەبوو .
دوور لە هەموو ئەو پاساوانەو قبوڵنەکردنی ئەو هەنگاوە، با لە چوارچێوەی پەرەسەندنە دراماتیکییەکانی گۆڕەپانی سوری لەم ماوەیە بڕوانینە ڕووداوەکە، بەتایبەت دوای یەکلاکردنەوەی سەربازیانەی شەڕی حەلەب لە بەرژەوەندی ڕژێمی ئەسەدو هاوپەیمانانی کە دیارترین پەرەسەندنەکان بریتی بوون لە :
یەکەم : ڕاگەیاندنی پرۆژە نوێکە، لە سایەی چاودێری ڕوسیا بۆ دانوستاندنەکانی نێوان ڕژێم و پارتە کوردییەکان کراوە کە لە بنکەی حمیمیم بەڕێوە چووە . ڕاستە خولی یەکەمی دانوستاندنەکان شکستی هێناو لایەنەکان نەگەیشتنە ئەنجام، بەڵام هەردوو لا ڕێککەوتن لەسەر دانوستاندن، ئەمەیش ئەوە دەگەیەنێت کە پەیوەندییە پچڕاوەکانی چەند ساڵی ڕابردوو جارێکی تر دەگەڕێتەوە .
دووەم : ڕاگەیاندنی پرۆژە نوێکە، لەکاتێکدایە ئامادەکارییەکان بۆ دانوستاندنەکانی ئەستانە بەردەوامە، بەفەرمی ڕوسەکان داوایان لە کورد کردووە وەفدێکی هاوبەش پێکبهێنن بۆ بەشداری لەم دانوستاندنەو پاشان بەشداری کردن لە خولێکی تری دانوستاندنەکانی ژنیڤ کە لە مانگی شوباتی ئەمساڵ بەڕێوە دەچێت .
سێیەم : ڕاگەیاندنی پرۆژە نوێکە، دوور نەبوو لە پەرەسەندنەکانی ئۆپراسێونی سەربازی قەڵغانی فورات و پێشڕەوی (بەناو ئۆپۆزیسیۆن+تورکیا) بەرەو شاری باب، کە شوێنێکی ستراتیژییەو ئەو هێزانە بە تەواوی نزیکبوونەتەوە لە گەمارۆدان و چوونە ناو شارەکە، ئەگەر ئەمە ڕوو بدات واتا خەونی پێکەوە گرێدانی کانتۆنە کوردییەکان عەفرین و کۆبانێ تا دەگاتە جزیرە هەرەس دەهێنێت، ئەمەیش واتا هەرەسی هەرێمێکی کوردی بە مۆرکێکی نەتەوەیی لە ئاییندەدا .
چوارەم : ناتوانرێت دوور لە کارلێکبوونی پەیوەندییەکان لە نێوان ڕوسیاو تورکیا بڕوانینە ئەم پرۆژە نوێیە، کە فاکتەرێکی کاریگەرە لەسەر قەیرانی سوریا بە هەدوو دیوی مەیدانی و سیاسی، بەتایبەت ئەم نزیکبوونەوەیە هەم لە ڕووی هەرێمایەتی و هەم نێودەوڵەتی پشتیوانی دەکرێت .
پێنجەم : کوردەکان گومانێکی قوڵیان لە ئیدارەی نوێی ئەمریک بە سەرۆکایەتی دۆناڵد ترامپ هەیە، لەوانەیە پشتیوانی ئەمریکا وەک سەردەمی باراک ئۆباما بەردەوام نەبێت، بۆیە ئەمە هەنگاوێکی پێشوەختە بۆ خۆ ئامادەکردن لە ئەگەری پشتیوانی نەکردنی ئەمریکا لە کوردەکان و کەمکردنەوەی شوێنەواری ئەو هەنگاوە، ئەگەر چی لە ئێستادا کوردەکان لەسەر زەمینەی واقیعی سوریا تاکە هێزی کارای هاوپەیمانی ئەمریکان .
کۆی ئەو فاکتەرانەی پێشوو، کڕۆک و هۆکارەکانی پشت تێکردنە لە زاراوەی ڕۆژئاڤا بۆ بەرژەوەندی فیدرالییەتی باکوری سوریا ، ئەگەر ئەم بڕیارە ڕەنگدانە سیاسەتی پراگماتیکیانەی کورد بێت بۆ ئەگەرە ئاییندەییەکان ، ئەوا ڕەنگدانەوەی گەورەی ناکۆکی نێو ماڵی کوردییە، کە کێشەی پەرتبوون و ململانییەی توند لە نێوان هەولێرو قەندیل هەیە .

عەلی و مەعاوییەو جەنگی غاز


نووسینی نایف عەبدوڵڵا لە ڕۆژنامەی قەبەسی کوەیتی
وەرگێڕانی ئاسۆ وەهاب


بڕواننە ئەو هەموو کەشتی و فڕۆکەهەڵگرو ژێردەریاییە ئەتۆمیانەی لە کەنارەکانی سوریا کۆبوونەتەوە .
ئەم هێزە دەتوانێت پێنج هەسارە بە قەبارەی زەوی تێکوپێک بدات. ئەوەی وا بیر دەکاتەوە بۆ شەڕکردنی داعش هاتوون، با زوو سەردانی نزیکترین نەخۆشخانەی دەروونی بکات .
لەناودانی داعش تەنها پەیوستی بە پەیوەندییەکی تەلەفۆنی نێوان ئۆباماو ئەردوگانەو دوای چارەکێک کاتی لەناوچوونی داعش دەست دەستپێدەکات و دوای هەفتەیەک سوپای سوریا فاتیحای داعش داخوێنێت .
ئەوانەی وا بیردەکەنەوە کە ئەم هەموو هێزە بۆ دەستنیشانکردنی چارەنووسی بەشار ئەسەد کۆکراونەتەوە، پێویست بچنە خولێکی ڕووناکبیری سیاسییەوە تا لە ئەلفوبێی سیاسەت تێبگەن.
ئەگەر وڵاتە زلهێزەکان بیانەوێت کەسێک لەناو ببەن، دەبەن ئەگەر دەست بە هەسارەیشەوە بگرێت .
هەر کەسێک وا بیر بکاتەوە هێزەکانی ئەمریکا بۆ بەرگری لە سوننەکان و ڕوسەکان بۆ بەرگری لە شیعەکان هاتوو، ئەوا کەرێکی تایفەگەری توندڕەوەو پێویستە پێداچوونەوە بە پێشینەی ئاینیی بکات .
ئایا بڕوات وایە ئۆباما مێژووی خەلیفەکانی خوێندووەتەوەو باوەڕی بەوەهێناوە کە مەعاوییە لەسەر حەقە، بۆیە بڕیاریداوە پشتگیری سوننە مەزهەبەکان بکات؟
پۆتینیش نەهامەتییەکانی ئالی بەیتی خوێندووەتەوەو سەرسامە بە کەسایەتی حوسێن وبڕیاری داوە ڕووبەڕووی ئەمریکاو ئەوروپا ببێتەوەو بەرگری لە شیعە بکات ؟
نەخێر، ئۆباماو پۆتین، خورافاتە تایفییەکانی موسڵمانان بە سەرکە تورێک ناکڕن، پێمان پێدەکەنن و هانی یەکترمان دەدەن دژی یەکتری، بانگهێشتمان دەکەن چەک دژی یەک هەڵبگرین، بۆ بەدیهێنانی بەرژەوەکانی خۆیان .
ئێمەیش لە بێ مێشکی خۆمان لە نێوان شێری سوننە ئیمام ئۆباما خوا لێی ڕازی بێت و پارێزەری ئالی بەیت ئایەتوڵڵا پۆتین (قدس اللە سرە) یەکێکمان هەڵبژاردوەو پشتگیریان دەکەین.
لە خەو هەڵسن، دەستهەڵگرن لە ململانییەکردن لە خاوەندارێتیکردنی تەلارو حۆری ئاسمان .
ئەوە بزانن چ بڕە نەوت و غازێک لە ژێر پێتانە، داعشیش هیچ نییە بێجگە لە ئەسپی تەروادە .